// Կարգերը
Հարցում
Գնահատեք կայքը
1. Գերազանց
2. Լավ
3. Վատ
4. Վատ չէ
5. Բավարար
Պատասխանների թիվը: 67
Վիճակագրություն

Rambler's Top100
Օնլայն ընդամենը: 1
Հյուրեր: 1
Գրանցված: 0
Տեսադարան
Մուտք
Մուտքանուն
Գաղտնագիր
ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Շուտով

Դեռ չենք հայտարարել
Կայքի հիմնը
Նկարներ
Այստեղ
Թարմացումներ
<
Գլխավոր Հոդվածներ ◄| Հայրենասիրություն

Կրնա՞նք հաշտվիլ թուրքին հետ
(Հատվածներ)
 
 Հատվածները ,    որ    այժմ    կարող    եք    ընթերցել    այստեղ ,    քաղված    են  Զավեն    Նալբանդյանի    (Զարևանդ )    գրչին    պատկանող    « Կրնա՞նք    հաշտվիլ թուրքին    հետ »    աշխատությունից :    Այն    տպագրվել    է    1926  թ . -  ին ,    ապա վերահրատարակվել    1997 թ . -ին    Երևանում՝     խիստ     փոքրածավալ քանակությամբ :     Հիրավի    դասական    արժեք    ներկայացնող    այս    գործը ,    որ այսօր     անծանոթ    է    ո՛չ    միայն    հայ    ընթերցող    հասարակությանը ,    այլև անտեսված    ու    անհայտ    է    մնում    անգամ    գիտական    նե՛ղ    շրջանակներում , ունի    գաղափարական    ու    գործնական    անգնահատելի    նշանակություն ,    և գրված    է    ասես    մե՛ր    օրերի    համար :   
 
* * *
 
 Մեր    ազատագրական    պայքարը    պարտությամբ    վերջացավ :    Եվրոպան    ու Ամերիկան    դավաճանեցին    մեզ :    Թրքահայության    կեսը    մորթոտված ,    մյուս կեսն    էլ    թափառական՝     քշվում   է    ծովից   -   ծով :    Ո՛չ    որևէ    երկիր     է ընդունում     « գաղթականներին »  ,    ո՛չ    էլ՝     իրենց    իսկ    սեփական    հայրենիքը : Կորցրեցինք    նաև    մեր    անկախությունը ,    իսկ    մեր    ավանդական     « հյուսիսի պաշտպանը »    սիրաբանում    է    մեր    դահիճի    հետ    ու    սիրաշահում    նրան՝     ի    վնաս    մեզ :
Այսօր     մենակ    ենք    աշխարհի    վրա ,    փոքր    ու    անզոր    և    արյունաքամ :
Ի՞նչ    պետք    է    անենք .
« Մեզ    մնում    է    փրկության    մե՛կ    ճամփա    միայն »   -  պատգամում    է հաշտասերը ,    -   «հասկացողության   լեզու՛    գտնել    թուրքի    հետ » :
Բայց    տեսնենք ,    թե    կարո՞ղ    ենք    հաշտվել    թուրքի    հետ . 

* * * 
Ե՞րբ    է    պատահել ,    որ    Թուրքիայում     որևէ    զանգվածային    ոճիր    կատարված     լինի    զուտ    կառավարական    միջոցներով ,    զինվորներով , ոստիկաններով :   Ե՞րբ    է    պատահել ,    որ    ամբողջ    թուրք    ժողովուրդը՝    մեկ մարդու    պես ,    սիրով    ու    ցնծությամբ   չմասնակցի՛     ջարդին    ու    ավարին  ...
Կա՞    մի    հայ ,    որի    սրտում    խոր    վերք    բացած    չլինի    թուրքի    յաթաղանը : Ո՞ր    հայն    է ,    որ    հայր,    մայր ,    քույր ,    եղբայր ,    կին    կամ    նշանած ,    ընկեր    կամ    բարեկամ ,    որևէ    մի    սիրելի   զոհ    տված    չլինի    թուրք խժդժությանը :    Ինչպե՞ս    մոռանալ    այդ    ամենը ,    ինչպե՞ս    ներել ,    ինչպե՞ս սեղմել     հարազատների     արյունով     ներկված    այդ    գարշելի    ձեռքերը ...
 
* * *
Ոճիրի    հանդեպ    զայրույթը    զգացմունքներից    ամենաբնակա՛նն    է :    Որքան
բնակա՛ն    է    բարիքի    համար    սեր    ու    երախտագիտություն    զգալը ,    նույնքա՛ն    բնական    է    չարիքի    դեմ    ատելությամբ    ու    վրեժխնդրությամբ լցվելը :
Ոճիրի    հանդեպ    զայրույթը    զգացմունքներից    ամենավսե՛մն    է միաժամանակ :   Թուլամորթնե՛րն    են    միայն    համակերպվում    ոճիրին    և    նրա հետևանքներին :    Չարիքի    դեմ    զայրանալ  -  բա՛ռն    ինքնին    մատնանշում    է , այր    մարդուն    վայել    վերաբերմունքը : 
 
* * *
Բայց    վրեժը՝    չարին    չարով    հատուցելու    պարզ    բաղձանք    չէ    միայն :  Վրեժն    արդարություն    է    նշանակում :    Վրեժն    ու    Արդարությունը հոմանիշ    են    մեր    դասական    լեզվում :    Ոճիրի    հանդեպ    մեր    զայրույթն , ուրեմն ,    ո՛չ    միայն    բնական    ու    վսեմ ,    այլ    նաև    արդա՛ր    զգացմունք է :   Բայց    բավական    չէ՛    զգալը .    արդարություն    պետք    է    անե՛լ :
Եթե    արհամարհելի    է    այն    փարիսեցին ,    որն    առանց    առաքինի    որևէ    մի գործ   կատարելու՝    փառաբանում    է    առաքինությունը ,    ապա    զզվելի    է    նաև այն    « արդարասերը » ,    որը    չարիքն    ու    ոճիրը    թողնում    է    անպատիժ : 
 
***
 
 
Բարությունը    պետք    է    վարձատրե՛լ ,    իսկ    չարությունը՝    պատժել .    սրանք իրար    հավասար    և    միմյանց    լրացնող    բարոյական    պարտականություններ են :    Առանց    մեկի՝    մյուսը    մնում    է    անկատար :
Ոճիրը    պատժելը՝    եթե    նույնիսկ    չի    ուղղում    ոճրագործին ,    կարող    է կանխել    ոճիրի    կրկնությունը    և    օրինակ    հանդիսանալ    այլոց :
Թուրքը    պետք    է    պատժվի    խստորե՛ն ,    որպեսզի    այլևս    չփորձի՛    կրկնել    իր    արարքները .    դա    պատժի    արգելի՛չ    դերն    է :
 
 
* * *

Թող    չփորձե՛ն    թուրքի    փաստաբանությամբ    զբաղվել    ու    մեղմացնել    նրա գործած    ահավոր    ոճիրները՝    ասելով ,    որ    նա    տգետ    էր :    Այդ    երբվանի՞ց է    տգիտությունը    ոճրի    արդարացման    բավարար    պատճառ    համարվում : Որևէ     չափահաս     մարդ ,     նույնիսկ     տարրակա՛ն    քաղաքակրթության    հասած որևէ    ազգ    բավական    « գիտուն » է՝    իմանալու    համար ,    որ    մեղք    է    « գողանալը ,    շնանալն    ու    սպանելը » :    Իսկ    եթե    թուրքն    այդ    տարրական    քաղաքակրթությու՛նն    անգամ    չունի ,    եթե    հասու    չէ    անգամ ա՛յդ    բարոյական    հասկացողությանը ,    ապա    ինչու՞    մենք    պետք    է տուժվենք    նրա    այդ    պակասի    հետևանքով :    Եթե    նա    վայրենի    է ,    ապա ինչու՞     նրա    հանդեպ    գործածել     քաղաքակիրթ   -  մարդկային    էակների համար    ստեղծված    բարոյական    օրենքները :    Ինչու՞    նրա    հետ    չվարվել ճիշտ    այնպես ,    ինչպես    կվարվեինք    ո՛չ    միայն    տգետ ,    այլև    անբան գազանի    հետ :    Եթե    տգիտությունը    բավարար    չքմեղացում    է ,    ապա    պետք    չէ    դիպչել    գայլերին :    Պետք    է    ցավել    նրանց    համար    և    ներել նրանց    արարքները ,    աղոթել ,    որ    բացվեն    նրանց    աչքերն    ու    նրանք տեսնեն    իրենց    արարքների     չարությունը :    Լավ    միջոց    է    նաև    նրանց գլխին    մեղմիկ    ձայնով    Ավետարան    կամ    «Կապիտալ »    կարդալը :
Այս    մեթոդներն    են ,    որ    մեր    մեջ    շատ    մարդիկ՝    հոգևորականներից    մինչև    մատերիալիստական    պատմափիլիսոփայության    հետևորդները , ցանկանում    են    կիրառել    թուրքի    հանդեպ :
Մեզ    պիտի    հիշեցնեն ,    որ    մարդն    ու    գազանը    միևնույնը    չե՞ն :    Մեզ պիտի    պատմեն    մարդկային    կյանքի    անհամեմատ    ավելի    բա՛րձր    արժեքի՞ մասին :    Իսկ    ի՞նչ    կարծիք    ունեն    իրենք    հայի՛    կյանքի    արժեքի    մասին  ...


* * *

Թուրքը    գազանի    չա՛փ    իսկ    մեղմացուցիչ    պարագաներ    չունի    իր    ոճիրը թեթևացնելու    համար :
Անգամ    մե՛ղք    է    անգետ    և    անպատասխանատու    կենդանու՝    բնազդաբար ու    կենսական    պահանջի    մղումով    գործած    չարիքները    համեմատել    թուրքի՝ գիտակցաբար ,    հաշվով    ու    զանգվածային   -   համակարգված     ոճիրների    հետ :
Թուրքը    գիտե՛ր ,    որ     սպանելը    ոճիր    է   -   և    սպանե՛ց :    Նա    գիտե՛ր    իր արարքի    հետևանքը   -   և    չվարանե՛ց :
Եվ    այժմ    էլ ,    իր    արյունոտ    գործին    նա    նայում    է    առանց    զղջման , գոհունակությամբ    ու    հրճվանքով՝    մեր    վշտի    վրա    շնականորեն    քրքջալով :
Այս    ամենը    թուրքին    դնում    են    բարոյական    և    իրավաբանական    պատասխանատվության    տակ :
ԴՐԱՆԻՑ ՆԱ ԱԶԱՏՈՒՄ ՉՈՒՆԻ՛ :
Ա՛յս    է    զոհի    զգացումը    դահիճի    հանդեպ :


* * *

Սակայն ,    որքա՛ն    էլ ,    որ     խորը    լինի    հայի    կսկիծը ,    որքան    ուժե՛ղ՝    նրա արդարության    զգացումը ,    որքա՛ն    կատաղի՝     նրա    վրեժխնդրությունը ,    նրա զգացածը    չի՛    կարող    հավասարվել    թուրքի՝    մեր    հանդեպ    տածած ատելությանը :Դահիճն ատու՛մ է իր զոհին , որովհետև սարսափու՛մ է նրա վրեժխնդրությունից :
Դահիճի    ատելությունը    զոհի՛    հանդեպ .    անիմա՜ստ ,    անբանակա՜ն ,    բայց շա՜տ    իրական ...
Այդ    զգացու՜մը ,    որ    ավազակին    ոճրագործի    և    պարզ    ոճրագործին՝    խելագար    եղեռնագործի    է    վերածում՝     բազմապատկելով     նրա    ոճիրներն    ու    դրանք    ավելի    ու    ավելի    քստմնելի    դարձնելով ...   
Դահիճն    ատու՛մ    է իր    զոհին ,    որովհետև    նա    իրեն    հիշեցնում    է    ի՛ր    իսկ   գործած    ոճիրը :
 
* * *
 
Թուրքն    անկեղծ    է    իր    « անցյալը    մոռանալու »    փափագի    մեջ ,    որ արտահայտում    է    հաճախ :    Բայց    ո՛չ    կարող    է    մոռանալ    եղեռնի՝    այդ մոտիկ    անցյալը ,    ո՛չ    էլ    հավատալ ,    թե    իր    զոհը    կարո՛ղ    է    այն մոռանալ :    Ամե՛ն    ոք    իր    չափանիշով    է    չափում    դիմացինին :    Թուրքը   լա՛վ    գիտի ,    որ    եթե    ի՛նքը    լիներ    մեր    տեղում ,    չպիտի՛    մոռանար    ու չպիտի՛    ներեր :    Ապա    ուրեմն ,    չի՛    սպասում ,    որ    հայը    ների    և    մոռանա :    Մեր    կողմից    բարեկամության    յուրաքանչյուր    ցույց՝    նա ընդունում    է ,    որպես    զուտ    կեղծիք : 
 

* * *
 
Ճիշտ    է ,    որ    բռնավոր    մի    քմահաճությամբ ,    նա    շարունակ    մոռացում    ու բարեկամություն    է    պահանջում    մեզանից :    Սակայն    վստահ    լինենք ,    որ որքա՜ն    էլ    ջանանք    ապացուցել    մեր    անհիշաչարությունն    ու բարյացակամությունը ,    որքա՜ն    էլ ,    որ    կրկնենք ,    թե    մոռացել    ենք    ամեն բան    ու    հանուն    մեր    գոյության՝    պատրաստ    ենք    ամեն    բանի ,    այնքա՜ն ավելի    թերահավատ    ու    դժկամ    պիտի    նա    դառնա :
 
 
  ***
 
Թշնամությունից    բարեկամություն    փութկոտ    անցումները՝    միայն    կասկա՛ծ կարող    են    ներշնչել :    Իսկ    տկարության    ցուցադրումը՝    արհամարհա՜նք միայն :    Իզու՜ր    պիտի    խեղդենք    մեր    զայրույթն    ու    արցունքը    և    ձեռք կարկառենք    թուրքին ,    իզու՜ր    պիտի    ջանանք    բարիդրացիության    ու    սիրո անճարակ    ֆրազներ    թոթովել .    նա    ավելի՛    ու    ավելի՛    պահանջկոտ   է դառնալու՝    անկեղծության    ու    հավատարմության    դրական    ապացույցներ ունենալու    համար :    Պիտի    պահանջի ,    որ    իբրև    գրավական՝    հրաժարվե՛նք մեր    բոլոր    գանձելի    իրավունքներից    ու    մեր    ունեցած    համեստագույն ստացվածքի՛ց    էլ ,    ու    զիջենք    մինչև՛    մեր    գոյության    ամենահետին իրավու՛նքը :
Եվ    երբ    ստրկացած ,    իբրև    ազգ՝    ոչնչության    հավասարված  ,    ամբողջովին լինենք    իր    ոտքերի    տակ՝     նա    դեռ    ապացույցնե՛ր    պիտի    ուզի ...  որովհետև    վախենալու    է    իր    ոտքի    տակ    ընկած    հայի    փոշու՛ց    անգամ :
Ա՛յս    է    ոճրագործ   -   բռնակալների    հոգեբանությունը :
Մի    խոսքով ,    եթե    մենք    թուրքին    ներե՛նք    անգամ ,    ապա    նա՛    մեզ    չի ներելու :
Մեր    դարավոր   հարստահարիչն    ու    դահիճը    մատնված    է    ախտաբանական մի    վիճակի ,    որը    վիրաբուժական    բիրտ    միջամտությա՛մբ    է    միայն բուժվելու ... 
 
 
 
Զարևանդ
1926  թ .
Կարգ: Հայրենասիրություն | Ավելացրել է: ANI (18-Ապրլ-2011) | Հեղինակ: Զավեն Նալբանդյան /Զարևանդ/ Դիտումներ: 1436 | Պիտակներ: ցեղասպանություն, Զավեն Նալբանդյան, թուրք, Հայրենատիրություն, Վրեժ
Ընդամենը մեկնաբ.: 0
Միայն գրանցված օգտվողները կարող են թողնել մեկնաբանություն
[ Գրանցում | Մուտք ]